Spanje gaat op 29 november naar de stembus. Premier Pedro Sánchez heeft vandaag vervroegde algemene verkiezingen aangekondigd, waarmee een einde komt aan de huidige legislatuur. Voor veel inwoners van de Costa Blanca lijkt dat misschien vooral een politiek verhaal uit Madrid. Maar wie in Jávea, Moraira, Benitachell, Dénia of elders aan de Costa Blanca woont, werkt, een woning bezit of verhuurt, heeft wel degelijk iets te verliezen of te winnen.
Waarom zijn er nu verkiezingen?
De beslissing van Sánchez komt kort nadat het Spaanse parlement twee belangrijke regeringsdecreten over de woningmarkt heeft verworpen. Daarin stonden onder meer maatregelen rond huurwoningen, bescherming tegen huisuitzettingen en de aanpak van speculatie op de woningmarkt.
Juist dat onderwerp ligt aan de Costa Blanca bijzonder gevoelig. De provincie Alicante behoort tot de gebieden waar de woningmarkt sterk onder druk staat. De prijzen zijn de afgelopen jaren flink gestegen en buitenlandse kopers spelen een belangrijke rol op de markt. In Alicante is inmiddels meer dan 30 procent van de woningverkopen afkomstig van buitenlandse niet-ingezeten kopers.
Voor verhuurders kan de uitslag daarom belangrijk worden
De afgelopen maanden zijn er steeds meer regels bijgekomen voor verhuurders en eigenaren van toeristische woningen. Denk aan registratie, regels voor vakantieverhuur, belastingen en mogelijke extra lasten voor woningen die als toeristische accommodatie worden gebruikt.
De verworpen woningdecreten zouden daar nog nieuwe maatregelen aan hebben toegevoegd. Zo stelde de regering onder meer een btw-heffing van 10 procent voor bepaalde toeristische verhuur voor en kregen gemeenten mogelijkheden om de IBI voor toeristische woningen extra te belasten. Dat pakket is nu door het parlement verworpen.
Maar daarmee is de discussie zeker niet verdwenen.De verkiezingscampagne zal juist voor een belangrijk deel over wonen gaan. Voor de Costa Blanca is dat interessant, omdat hier de belangen behoorlijk uiteenlopen. Een jonge Spanjaard die geen betaalbare woning kan vinden, kijkt anders naar de woningmarkt dan iemand die hier een tweede woning bezit. En een eigenaar die één appartement verhuurt heeft weer andere belangen dan een investeerder met meerdere woningen.
Wat betekent een rechtse regering voor verhuurders?
Voor veel buitenlandse woningeigenaren aan de Costa Blanca is een andere vraag minstens zo interessant: zou een rechtse regering gunstiger zijn voor verhuurders en de toeristische sector.
PP en Vox zijn over het algemeen kritischer op vergaande landelijke beperkingen voor toeristische verhuur dan de huidige linkse regering. Zij leggen meer nadruk op de belangen van woningbezitters, ondernemers en de toeristische sector.
Maar het is te simpel om te zeggen dat rechts automatisch betekent dat verhuurders vrij spel krijgen. Ook regionale en lokale overheden houden belangrijke bevoegdheden en kunnen zelf beperkingen opleggen aan toeristische verhuur.
Voor verhuurders aan de Costa Blanca wordt de verkiezingsuitslag daarom zeker interessant. De vraag is niet alleen wie Spanje gaat regeren, maar ook welke koers er komt voor woningbezitters, toeristische verhuur en de steeds strengere regelgeving.
Wordt het voor verhuurders straks makkelijker, of blijft de papierwinkel gewoon groeien? Dat is een van de onderwerpen om de komende weken goed in de gaten te houden.
En dan is er nog Begoña Gómez
De naam van Begoña Gómez, de vrouw van Pedro Sánchez, zal de komende weken waarschijnlijk opnieuw regelmatig in het Spaanse nieuws verschijnen.
Gómez wordt sinds 2024 onderzocht in een omvangrijke juridische zaak. In september heeft onderzoeksrechter Juan Carlos Peinado besloten haar voor een volksjury te laten terechtstaan wegens vermeende beïnvloeding en verduistering. Haar verdediging en de Spaanse Fiscalía, het Openbaar Ministerie, hebben juist om beëindiging van de zaak gevraagd.
Belangrijk daarbij is dat Begoña Gómez niet is veroordeeld. Het gaat om een lopende rechtszaak en om beschuldigingen die zij ontkent. Dat onderscheid is belangrijk, zeker nu de zaak tijdens een verkiezingscampagne ongetwijfeld een politieke lading krijgt.
Waarom is haar zaak politiek zo gevoelig?
Begoña Gómez heeft geen gekozen politieke functie. Toch is zij de echtgenote van de premier en daardoor is haar juridische situatie automatisch onderdeel geworden van het politieke debat rond Sánchez.
De oppositie gebruikt de zaak als argument om vraagtekens te zetten bij de regering en de politieke cultuur rond Sánchez.
Zijn aanhangers wijzen er juist op dat een juridische procedure tegen zijn vrouw niet automatisch iets zegt over de verantwoordelijkheid van de premier zelf. Dat debat kan de komende weken flink oplaaien.
Wat betekent dit allemaal voor de Costa Blanca?
Voor Nederlanders en andere buitenlandse inwoners van de Costa Blanca zijn vooral drie onderwerpen interessant om tijdens de verkiezingscampagne in de gaten te houden:
Wonen en vastgoed
Blijft de regering inzetten op strengere regels voor verhuur en het beperken van speculatie, of komt er juist meer ruimte voor particuliere verhuurders en investeerders?
Toeristische verhuur
De regels voor vakantieverhuur zijn de afgelopen tijd steeds ingewikkelder geworden. Een nieuwe regering kan proberen die koers door te zetten, af te zwakken of juist verder aan te scherpen.
Belastingen en ondernemen
Voor mensen die hier wonen en als autónomo werken, een bedrijf hebben of inkomsten uit verhuur ontvangen, kunnen veranderingen in belasting- en ondernemingsregels direct voelbaar zijn.
Nog een interessante ontwikkeling voor de regio
De verkiezingen kunnen bovendien gevolgen hebben die verder gaan dan alleen Madrid. In de Comunitat Valenciana wordt al gesproken over de mogelijkheid om regionale verkiezingen eventueel te laten samenvallen met de landelijke verkiezingen. Dat zou betekenen dat inwoners van de provincie Alicante mogelijk op dezelfde dag over zowel de landelijke als regionale politiek stemmen.
De komende weken wordt daarom interessant.
Niet alleen voor de Spanjaarden die hun stem uitbrengen, maar ook voor de vele buitenlandse inwoners van de Costa Blanca. Want wie hier woont, een woning bezit of een bedrijf runt, krijgt uiteindelijk ook te maken met de keuzes die in Madrid en Valencia worden gemaakt.
29 november wordt daarmee niet alleen een verkiezingsdag. Het wordt een belangrijke test voor de politieke richting van Spanje én voor de toekomst van onderwerpen die aan de Costa Blanca dagelijks spelen: wonen, verhuur, belastingen, toerisme en de groeiende druk op de woningmarkt.
