Wie de komende tijd door La Plana wandelt, kan zomaar een bijzondere groep tegenkomen: 250 geiten. De dieren zijn terug in het gebied van het Montgó, waar ze opnieuw worden ingezet voor gecontroleerde begrazing. Hun opdracht is simpel: zoveel mogelijk vegetatie opeten die anders als brandstof voor een natuurbrand kan dienen.
Het klinkt misschien als een ouderwetse manier van bosbeheer, maar in Jávea is het juist onderdeel van een moderne aanpak van brandpreventie en natuurbeheer.
🌿 De geit als natuurlijke ‘bosmaaier’
De gemeente Xàbia heeft het ecologische begrazingsproject deze maand hervat. De 250 geiten worden gecontroleerd ingezet in La Plana en vooral op plaatsen waar de natuur en woongebieden dicht bij elkaar komen.
Door struiken en andere vegetatie weg te eten, verminderen de dieren de hoeveelheid biomassa die bij een brand beschikbaar is als brandstof. Daarmee kunnen ze helpen om de verspreiding van een eventuele brand te vertragen.
Het gaat overigens niet om geiten die zomaar vrij door het natuurgebied lopen. Het begrazingsprogramma wordt gepland en gecontroleerd en gebeurt volgens de richtlijnen van het Parc Natural del Montgó. Kwetsbare gebieden, zoals microrreservaten met beschermde plantensoorten, worden uitgesloten.
🔥 Een actueel onderwerp in Jávea
Dat brandpreventie geen theoretisch onderwerp is, bleek vorige week nog.
Op 15 september brak er brand uit in de omgeving van El Saladar, niet ver van het stedelijke gebied. Er werd een groot aantal hulpdiensten ingezet, waaronder de brandweer, Protección Civil, Policía Local, Guardia Civil, Cruz Roja en vrijwilligers van Balcón al Mar.
Een persoon werd behandeld vanwege rookinhalatie. Het vuur werd uiteindelijk onder controle gebracht en later volledig geblust.
Het is belangrijk om daarbij één ding duidelijk te maken: de geiten in La Plana hebben niets met deze specifieke brand te maken. Hun inzet is onderdeel van preventief beheer elders in het gemeentelijke gebied.
Maar het recente incident laat wel zien waarom maatregelen die de hoeveelheid brandbare vegetatie verminderen steeds belangrijker worden.
🐐 Een eeuwenoude oplossing in een modern jasje
Het gebruik van grazende dieren voor natuurbeheer is natuurlijk niet nieuw. Vroeger liepen er veel meer kuddes door het landschap van de Marina Alta.
Nu wordt die traditionele manier van begrazen opnieuw ingezet, maar met een duidelijk plan.
De gemeente werkt hierbij samen met Creama, het Parc Natural del Montgó en de veehouderijsector. Het project is een vervolg op de pilot die begin dit jaar werd gestart. Volgens de betrokken partijen heeft die eerste fase laten zien dat gecontroleerde begrazing daadwerkelijk kan bijdragen aan het openhouden van bepaalde gebieden en het verminderen van de hoeveelheid brandbare vegetatie.
Ook elders in de Marina Alta wordt gekeken naar extensieve veehouderij als instrument tegen natuurbranden. Volgens een recente analyse van de Xarxa Agrícola kan begrazing een relatief natuurlijke en efficiënte manier zijn om vegetatie te beheren op plaatsen waar machinaal werken lastig of ongewenst is.
🌳 Eerst voorkomen, dan blussen
De terugkeer van de geiten past daarmee in een bredere gedachte: een natuurbrand bestrijden begint niet pas wanneer de brandweer uitrukt.
Door het hele jaar door aandacht te besteden aan vegetatiebeheer, kunnen gemeenten proberen de hoeveelheid brandbaar materiaal in risicogebieden te beperken.
En dus krijgen 250 geiten in La Plana een nogal bijzondere taak.
Geen brandweerhelm, geen waterslang en geen sirene.
Wel 250 hongerige monden die ondertussen gewoon hun werk doen. 🐐🌿
De gemeente wil het systeem blijven evalueren en onderzoekt of deze vorm van begrazing in de toekomst ook op andere plaatsen binnen het grondgebied van Xàbia kan worden ingezet. Daarbij blijft het een aanvulling op de reguliere bos- en terreinwerkzaamheden van de verschillende overheden en hulpdiensten.
Wie weet kom je tijdens je volgende wandeling over La Plana dus niet alleen mooie uitzichten tegen, maar ook een paar zeer ijverige ‘brandpreventiemedewerkers’.
(Waar is La Plana?
La Plana, ook wel Les Planes, is het hooggelegen gebied aan de voet van de Montgó. Het strekt zich uit richting de Cap de Sant Antoni en ligt grotendeels binnen het Parc Natural del Montgó. In het gebied vind je onder andere de Molins de la Plana, het klooster van La Plana en de weg naar de vuurtoren van Cap de Sant Antoni.)
